Οι μοιρολογίστρες της Μάνης και λίγα λόγια για τον "Αποχαιρετισμό" της Γαλάτειας Σαράντη

Μια ευχάριστη έκπληξη μου έβγαλαν τα προτεινόμενα του Σωλήνα... 

Πρόκειται, πιο συγκεκριμένα, για ένα βίντεο από μια σειρά ντοκιμαντερ της ΕΡΤ με τίτλο "Ιστορήματα" , το οποίο αναφέρεται στα μοιρολόγια της Μάνης. Το βίντεο έχει γυριστεί στο χωριό μου, τα Τσέρια Μεσσηνίας, και συμμετέχουν συγχωριανές μου. 

Πέρα από το περιεχόμενο, ήταν πολύ συγκινητικό να δω ξαφνικά την θέα που έβλεπα καθώς μεγάλωνα στις πλαγιές του Ταϋγέτου κι ακόμα περισσότερο που άκουσα μετά από πολύ καιρό την γλώσσα να ηχεί όπως την έμαθα στα παιδικά μου χρόνια. 

Τα Κοψολαιμέικα, το ιδιαίτερο χωριό μου,
στο πολύ βάθος, 
 φωτογραφημένα από τα Πάνω  Τσέρια,
 από την καλή φίλη Ντίνα Κεφαλά

  Να επισημάνουμε στο σημείο αυτό πόσο μεγάλη σημασία είχε στην το τραγούδισμα, το μοιρολόισμα δηλαδή, στην μανιάτικη ψυχή. Αλησμόνητη θα μου μείνει η εικόνα της γιαγιάς μου σε μεγάλη ηλικία να μοιρολογεί μια άλλη γιαγιά στο χωριό.  λέγοντας ότι  θα βρεθούνε ξανά σύντομα, όπως και έγινε, και στην δική την κηδεία ήταν εκείνη πια που την μοιρολογούσανε.          Πρέπει να σημειωθεί ωστόσο, ότι η πρακτική αυτή δεν συνιστά φόβο για τον θάνατο, πολύ περισσότερο δε δεν αποτελεί καθόλου θανατολαγνεία. Αντίθετα, αποτελεί μια εκδήλωση λαϊκής φιλοσοφίας, ένα μέσο συμφιλίωσης της ζωής με τον θάνατο και έμμεσης επικράτησης αυτής. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το διήγημα "Αποχαιρετισμός" της Γαλάτειας Γρηγοριάδου που περιλαμβάνονταν στο ανθολόγιο Λογοτεχνίας που διδάχθηκα εγώ στο Γυμνάσιο (Δείτε το εδώ  πατώντας πάνω στα περιεχόμενα κι έπειτα  στην ενότητα "Πόλη ύπαιθρος", σελίδα 61 κι εξής).           Πρωταγωνιστής είναι ένας ηλικιωμένος Μανιάτης που, όταν γνωρίζει το αρσενικό εγγονό που έχει  και το όνομά του, ξετρελαίνεται (κλασικά, ως τυπικός Μανιάτης της εποχής, αδιαφορεί για τις εγγονές του) και αποφασίζει για να είναι μαζί του, να ακολουθήσει τελικά τον γιο του στην Αθήνα. Κατανοεί όμως ότι θα πεθάνει εκεί και,  επειδή δεν θέλει φύγει ατραγούδιστος. κανονίζει την παραμονή της αναχώρησης του να έρθουν οι καλύτερες μοιρολογίστρες του χωριού, φοράει τα ρούχα της κηδείας του και ξαπλώνει παριστάνοντας τον πεθαμένο. Είναι δε τόσο δοσμένος στη στιγμή που όταν τον ρωτάει, μετά το πέρας της  "τελετής", ο μικρός αν είναι ακόμα ζωντανός, απαντάει ότι δεν ξέρει.