Για το "μπαρ"

Όποιος μπήκε γιατί νομίζει ότι είναι υποχρεωτικό...
Να την "κάνει"!
ΤΩΡΑ!!!!!!!!!!!!!!!

(Εκτός από όταν δεν έχουμε βιβλία... Τότε είναι υποχρεωτικό... Για γκελ μπουρντά, καμάρια μου!)

Πέμπτη, 3 Νοεμβρίου 2016

Αρχαϊκή εποχή (750 -480 π.Χ.) Μέρος Β΄ (Ιστορία Α΄Λυκείου)

Previously in Αρχαϊκή εποχή.   Και τώρα...

Κούροι και κόρες.Τα χαρακτηριστικότερα δείγματα της αρχαϊκής τέχνης
Β΄ αποικισμός
Ο  γεωφυσικός χάρτης της χώρας αδιάψευστος μάρτυρας της "στενοχωρίας"
Η μαζική και οργανωμένη από τις πόλεις-κράτη του ελλαδικού χώρου και της Μικράς Ασίας  (μητροπόλεις) μετακίνηση πληθυσμών μεταξύ του 8ου και του 6ου αιώνα π.Χ.  και η ίδρυση νέων πόλεων –κρατών (αποικιών). Κυρίως στην νότια Ιταλία και Σικελία, την Χαλκιδική και τον Εύξεινο Πόντο.
Αίτια:
·         Η «στενοχωρία» (αύξηση πληθυσμού σε συνδυασμό με περιορισμό της καλλιεργήσιμης γης).
·         Πολιτικές έριδες και συγκρούσεις
·         Έλλειψη πρώτων υλών και, κυρίως, μετάλλων
·         Αναζήτηση νέων αγορών για πώληση και προμήθεια αγαθών
·         Οι ναυτικές ικανότητες  των Ελλήνων.
·         Ο ριψοκίνδυνος χαρακτήρας των Ελλήνων.
Μια αποικία ιδρυόταν σε τοποθεσία που είχε επιλεγεί πρωτύτερα, διέθετε ισχυρή φυσική οχύρωση, εύφορα εδάφη και ήταν κυρίως παραλιακή. Οι σχέσεις με τους ντόπιους ποίκιλαν  από φιλικότατες μέχρι εχθρικότατες.

Β΄Αποικισμός
Ο β’ αποικισμός συνέβαλλε στον περιορισμό της επέκτασης των Φοινίκων και στην αύξηση της επιρροής του ελληνικού πολιτισμού.
Παράλληλα, οι αποικίες λειτούργησαν ως εργαστήρι πειραματισμών, αφομοίωσαν γόνιμα επιδράσεις άλλων λαών και τους επηρέασαν δημιουργικά.
Διαδόθηκε η γραφή. Το λατινικό  αλφάβητο είναι αποτέλεσμα δανεισμού από τους λαούς της Ιταλίας μιας χαλκιδαϊκής παραλλαγής του ελληνικού αλφαβήτου.
Η οικονομική κρίση αντιμετωπίστηκε επιτυχώς.
Ανάπτυξη του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα της οικονομίας (εμπόριο ναυτιλία, παροχή υπηρεσιών).
Εφεύρεση του νομίσματος και γενίκευση της χρήσης του σε όλες τις συναλλαγές. Άρα ανάπτυξη του εμπορίου.
Δημιουργία νέων ομάδων πλουσίων οι οποίοι διεκδικούν μερίδιο στην εξουσία.
Αύξηση της δουλείας (για πρώτη φορά «αργυρώνητοι δούλοι»= αγορασμένοι )

Πολιτεύματα
Η πορεία μεταβολής των πολιτευμάτων:
Βασιλεία → Αριστοκρατία →ολιγαρχία (τιμοκρατία) →  τυραννίδα →  δημοκρατία.
·         Η παρακμή του θεσμού της βασιλείας συμπίπτει ή προκαλεί την δημιουργία του θεσμού της πόλης-κράτους.
·         Στην αρχή του θεσμού η αριστοκρατία βασιζόμενη στην κατοχή της γης ασκούσε την εξουσία.
[Εισάγονται νέες παράμετροι:
α)Οικονομική ισχύ πληθυσμών χωρίς ευγενική καταγωγή που διεκδικούν την εξουσία,
β)δημιουργία της οπλιτικής φάλαγγας (στρατιωτικό σώμα αποτελούμενο από όσους πολίτες μπορούν να πληρώσουν τα έξοδα του οπλισμού τους. Ήταν οι πρώτοι «εθνικοί στρατοί» και προώθησαν την ιδέα της ισότητας )
γ) αγώνες μεταξύ των ευγενών από την μια και του πλουσίων και του πλήθους από την άλλη. Έτσι παρουσιάζεται η ανάγκη καταγραφής των νόμων που θα επιλύουν τυχόν διαφορές, αρχής γενομένης από τα τέλη του 7ου αιώνα. (αισυμνήται ή νομοθέται)
Έτσι, στην πορεία μεταβολών των πολιτευμάτων προσθέτουμε: ]
·         Ολιγαρχία ή τιμοκρατία. Κριτήριο για τη συμμετοχή στην εξουσία είναι το «τίμημα», το εισόδημα δηλ.
·         Τα προβλήματα του πλήθους παραμένουν και δυσαρεστημένοι ευγενείς  τα εκμεταλλεύονται ώστε να αποκτήσουν με την βοήθεια του  την εξουσία για λογαριασμό τους εγκαθιστώντας τυραννίδες.
·         Μετά την πτώση μιας τυραννίδας , άλλοτε επέστρεφαν στο παλιό ολιγαρχικό πολίτευμα και άλλοτε προωθούνταν ψηφίσματα στα οποία παραχωρούνταν εξουσίες σε όλο το λαό (Κλεισθένης).  Τα πολίτευμα γίνεται δημοκρατία. Την ανώτατη εξουσία έχει η «εκκλησία του Δήμου» (η συνέλευση του λαού) και κάθε πολίτης έχει τα δικαιώματα της ισηγορίας (μπορεί να πει ελεύθερα τη γνώμη του) και της ισονομίας (μπορεί να μετάσχει στην ψήφιση νέων νόμων ). Κριτήριο συμμετοχής στην εξουσία το να έχεις το δικαίωμα του πολίτη (άνδρας, ελεύθερος, ενήλικος, καταγόμενος από την πόλη-κράτος). 

Πολιτισμός
Λογοτεχνία:
ü  Στην  ποίηση  αρχίζουν να εκφράζονται  προσωπικά βιώματα και συναισθήματα.
ü  Εμφανίζεται η πεζογραφία μέσω της οποίας γίνεται απόπειρα να διερευνηθεί η δημιουργία του κόσμου (φιλοσοφία, φυσική) αλλά και να καταγραφούν έθιμα, παραδόσεις κ.τ. λ. (προ-ιστορία).

Τέχνη: επηρεασμός από την τέχνη της Ανατολής (ανατολίζουσα περίοδος ) και αφομοίωση αυτής στα πλαίσια των αναγκών και των αισθητικών επιλογών των Ελλήνων.
ü  Αρχιτεκτονική: εμφάνιση των δυο κύριων αρχιτεκτονικών ρυθμών (ιωνικού και δωρικού)
ü  Κεραμική:  Εντυπωσιακή εξέλιξη. Εμφάνιση του ερυθρόμορφου και του μελανόμορφου ρυθμού.
ü  Γλυπτική: Αγάλματα των «κούρων» και των «κορών».
Θρησκεία: Πανελλήνια εξάπλωση  της επιρροής  κάποιων ιερών (Δελφοί, Δωδώνη, Ολυμπία, Δήλος) και ταύτιση των χαρακτηριστικών κάθε θεού.


Περσικοί πόλεμοι
Η περσική αυτοκρατορία επεκτείνεται ταχύτατα. Γρήγορα καταλαμβάνονται οι πόλεις της Ιωνίας.
Η αποτυχημένη ιωνική επανάσταση (499-94) δίνει την αφορμή στους Πέρσες να στραφούν εναντίον των πόλεων –κρατών του ελλαδικού χώρου κάνοντας τις ανεπιτυχείς εκστρατείες.
Θερμοπύλες: Το μνημείο των Θεσπιέων.
1)      Α΄ εκστρατεία (492 π.Χ.): Δια θαλάσσης, παράλληλα στις ακτές της Θράκης και της Μακεδονίας. Θαλασσοταραχή στον Άθω καταστρέφει το στόλο και ματαιώνει την εκστρατεία.
2)      Β’ εκστρατεία (490 π.Χ.): Διαπλέουν τον Αιγαίο, καταλαμβάνουν τις Κυκλάδες, καίνε την Ερέτρια . Ηττώνται από τους Αθηναίους στον Μαραθώνα και αποχωρούν.
3)      Γ’ Εκστρατεία (480-79 π.Χ.): Δια ξηράς και θαλάσσης κατά μήκους των ακτών.  Μετά από μια σειρά μαχών (Θερμοπύλες, Πλαταιές) και ναυμαχιών (Αρτεμίσιο και Σαλαμίνα) οι Έλληνες νικούν. Οι Πέρσες αποχωρούν, οι Έλληνες τους καταδιώκουν και τους νικούν στην Μικρά Ασία στην μάχη/ναυμαχία της Μυκάλης.
Την ίδια εποχή, στη Δύση, οι Έλληνες της Σικελίας νικούν τους Καρχηδόνιους και σταματούν τις επεκτατικές τους βλέψεις (μάχη της Ιμέρας, 480 π.Χ).
Συνέπειες των περσικών πολέμων
α) Πρόβαλλε τον δυναμισμό των Ελλήνων και του θεσμού της πόλης-κράτους  και τους γέμισε με αυτοπεποίθηση για τις δυνάμεις τους και τον πολιτισμό τους.
β) Διαφύλαξε την ελευθερία τους και τους  επέτρεψε να φτάσουν απερίσπαστοι στην ακμή του πολιτισμού τους την επόμενη (κλασσική) περίοδο.
γ) Οι Έλληνες αναγκάστηκαν να ενωθούν για να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες,  γεγονός που τους ώθησε να συνειδητοποιήσουν αυτά που τους ενώνουν (καταγωγή, πολιτισμός, γλώσσα, θρησκεία, ήθη και έθιμα κ.τ.λ.). Αυτό οδήγησε στην δημιουργία εθνικής, πανελλήνιας συνείδησης και κοινής ιστορικής μνήμης. Ήταν οι πρώτοι «εθνικοί» πόλεμοι.
 

2 σχόλια:

eirini theo είπε...

Γεια σας κ.Βενιζελέα,βρήκα αυτές τις αγγλικές λέξεις και είδα την προέλευσή τους απο αρχαίες ελληνικές,νομίζω είναι ενδιαφέρον να τις διαβάσει κάποιος... Turbo Και ποιός δεν την ξέρει αυτήν την μικρή λεξούλα; Από τις ηλεκτρικές σκούπες μέχρι τα αγωνιστικά αυτοκίνητα, το turbo έχει χαρακτηρίσει την απόδοση πληθώρας συσκευών και κινητήρων. Και όμως, προέρχεται απο την αρχαία ελληνική τύρβη που σημαίνει την κυκλική και ταραχώδη κίνηση. Εύκολα μπορεί να καταλάβει κανείς για ποιόν λόγο καθιερώθηκε στα αγγλικά. Επικουρικά, Τύρβη ήταν και μια τοπική θρησκευτική εορτή προς τιμή του Διονύσου που περιελάμβανε έναν διθυραμβικό χορό. Yes Και αγγλικά να μην γνωρίζει κάποιος, το “yes” σίγουρα το ξέρει. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζει είναι ότι προέρχεται απο αρχαιοελληνικό μόριο γε που έχει μεγάλο σημασιολογικό εύρος, μέσα σε αυτό και το “βεβαίως”. Το γε δίνει έμφαση στην λέξη που συνοδεύει και το συναντάμε συχνότατα στην ελληνιστική περίοδο. Sponsor Γνωστότατη σε όλους μας, με μερικούς εξ’ ημών να θεωρούν ότι ο σπόνσορας πρόκειται για ελληνοποιημένη λέξη της αντίστοιχης αγγλικής. Δεν θα είχαν και εντελώς άδικο, αν η λέξη δεν προόερχοταν απο το ρήμα σπένδω και το ομμόριζο σπονδή που σημαίνουν “προσφέρω” και “προσφορά” αντίστοιχα. Αλήθεια, πόσες φορές δεν πέσαμε πάνω στην λέξη σπονδή στα μαθητικά μας χρόνια; Pause Λέξη που προέρχεται απο την ελληνική παῦσις και σημαίνει το “σταμάτημα”. Η αγγλική λέξη διατήρησε αρκετά την ηχητική απόδοση της αντίστοιχης ελληνικής. Carat Η μονάδα μέτρησης των πολύτιμων λίθων έχει πιθανότατα ελληνική καταγωγή, καθώς προέρχεται απο την λέξη κεράτιον που κυριολεκτικά σημαίνει το μικρό κέρατο παράλληλα όμως ήταν και η μονάδα μέτρησης για αντικείμενα μικρού βάρους (το 1/3 του οβολού). Αληθινό διαμάντι η ανακάλυψή της! Kiss Η ετυμολογική της ιστορία είναι μάλλον περιπετειώδης και οι γλωσσολόγοι ερίζουν για το κατά πόσο η αγγλική λέξη kiss προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρηματικό τύπο κυνέω (μελλ. κῦσω) που σημαίνει “φιλώ”. Χωρίς να θέλουμε να μπούμε σε ξένα χωράφια, υπάρχουν μελετητές που υποστηρίζουν ότι υπήρχε η κοινή ινδο-ευρωπαϊκή ρίζα Ku, την οποία οι λατινογενείς γλώσσες – και κατ’ επέταση η αγγλική – χρησιμοποίησαν ως βάση για τις δικές τους λέξεις. Η θεωρία στηρίζεται στο γεγονός ότι η σημασία του φιλιού ήταν πρωτεύουσας θρησκευτικής σημασίας στην λατρεία όλων των λαών, εξ’ ου και η κοινή ρίζα. Disaster Aς βάλουμε και την αστρολογία στο παιχνίδι των λέξων. Η αγγλική λέξη για την “καταστροφή” προέρχεται απο τον συνδυασμό των λέξεων dis (λατ.) και ἀστήρ και έχει την έννοια της αναποδιάς που προέρχεται από την δυσμενή θέση ενός πλανήτη. Ajax Την ξέρετε, είτε είστε νοικοκύρης, είτε λάτρης του αγγλικού ποδοσφαίρου. Η λέξη προέρχεται απο την ελληνική Αἴᾱς, τον μυθικό ήρωα του Τρωϊκού Πολέμου. Και αν μπορούμε να καταλάβουμε γιατί μια ποδοσφαιρική ομάδα πήρε το όνομά της απο έναν ήρωα, απορία προκαλεί η επιλογή του για να ονομαστεί ένα απορρυπαντικό. Μarmalade Με τόσο διάβασμα ίσως και να πεινάσατε οπότε, γιατί να μην βάλουμε στο άρθρο μας μια λαχταριστή λέξη; Η γνωστή σε όλους μας “μαρμελάδα”, έλκει την καταγωγή της απο το λατινικό “melimelum” το οποίο προέρχεται από τις ελληνικές λέξεις μέλι και μῆλον (δωρ. μᾶλον) που σημαίνει το “μήλο” αν και είχε ευρύτερη σημασία καθώς σήμαινε γενικά τα φρούτα, ειδικά τα εξωτικά. Το οξύ που χρησιμοποιήθηκε για την διατήρηση των φρούτων τον 18ο αιώνα προερχόταν απο άγουρα μήλα. Κάνατε την σύνδεση; Mentor Δεν θέλει μετάφραση στα ελληνικά, όλοι γνωρίζουμε την σημασία του μέντορα. Αυτό που ίσως δεν θυμόμαστε είναι ότι ο Μέντωρ ήταν φίλος του Οδυσσέα και σύμβουλος του Τηλέμαχου όπως διαβάζουμε στην “Οδύσσεια” του Ομήρου. Με αυτήν την σημασία, του σοφού ανθρώπου, κάνει πλέον διεθνή καριέρα. Μπορεί και να τις ξέρατε, μπορεί και όχι. Ίσως διαφωνείτε καθώς τέτοιες λίστες δεν γίνονται αποδεκτές απο όλους, ίσως όμως και να συμφωνείτε. Όποια και να είναι η δική σας θέση, το ταξίδι της γλώσσας μέσα στον χρόνο και γύρω απο τον κόσμο είναι πάντα συναρπαστικό και μας μαθαίνει ότι οι γλώσσες δεν είναι απαραίτητο να… χωρίζουν τους λαούς.

Kakos Lykos είπε...

Σας ευχαριστώ πολύ. Θα έλεγα ότι είναι μάλλον έντιμη προσπάθεια, αλλά φοβάμαι με υπερβολικό ζήλο στις μισές τουλάχιστον περιπτώσεις.