Στην Ανδρομέδα και τη Γη: Τ΄ αστέρι του... Μπαρνάρντ

  Οκ,  το Αστέρι του Βοριά, ο Πολικός Άστέρας  δηλαδή, είναι γνωστός, χιλιοτραγουδισμένος και με έντονο πολιτιστικό αποτύπωμα σε όλη την διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας. Αλλά ταξίδι σχεδιασμένο για να τον επισκεφτεί έχει; Γιατί του Μπαρνάντ το αστέρι έχει...  

    Τι είναι το Αστέρι του Μπαρνάρντ;  Πρώτα από όλα δεν είναι καν του Μπαρνάρντ,  το κανονικό του

Βρίσκεται λίγο κάτω και αριστερά 
από τον β του Οφιούχου

όνομα είναι Αστέρας του Μπάρναρντ, ο παρατονισμός για να μου βγει το λογοπαίγνιο. Το όνομά του το πήρε από τον Αμερικανό  αστρονόμο Έντουαρντ Μπάρναρντ, ο οποίος το 1916 μέτρησε την ιδία κίνησή του, αν και δεν είναι εκείνος που το ανακάλυψε, αναφέρεται σε αστρονομικούς χάρτες ήδη από τη τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα. 

   Κατά τα λοιπά,  είναι κάποιο αστέρι αστέρι αστεράκι  που λάμπει θαμπό... Στην κυριολεξία όμως. Πρόκειται για ένα μη ορατό με γυμνό μάτι αστέρι που εντοπίζεται στην περιοχή τους αστερισμού του Οφιούχου. Και γιατί τόσος ντόρος για αυτό; Για πολλούς λόγους... 

   Πρώτον και κυριότερον, γιατί  απέχοντας 5.4 έτη φωτός είναι το κοντινότερο άστρο στον Ήλιο, μετά τα τρία αστέρια που σχηματίζουν το αστρικό σύστημα του Α΄ του Κενταύρου (αυτού που ο αφηγητής του ποιήματος του Καββαδία μια νυχτιά με το παλινώριο πήρε κάτου), και το κοντινότερο μονό αστέρι. Έπειτα, γιατί καθώς είναι το αστέρι με την ταχύτερη ιδία ταχύτητα κάποια στιγμή, σε 12000 χιλιάδες περίπου χρόνια  θα φτάσει σε απόσταση 3,7 έτη φωτός από τον Ηλίο και θα γίνει εκείνο το  κοντινότερο άστρο στον Ήλιο. Μετά βέβαια θα αρχίσει να απομακρύνεται πάλι. Επιπλέον,

Η θέση του Αστέρα ανά πενταετία 
μεταξύ 1985 και 2005

παρά την ηλικία του, καθώς θεωρείται από τα πιο αρχαία άστρα του Γαλαξία,  παραμένει  ιδιαίτερα ενεργό με πλήθος αστρικών εκρήξεων να παρατηρούνται κάθε χρόνο.  Στους παραπάνω λόγους, θα πρέπει να προστεθεί και η θέση  του στο ουράνιο ισημερινό που το καθιστά  ιδανικό  για παρατήρηση.  Κάπως έτσι, εξαιτίας  όλων αυτών των  χαρακτηριστικών,  επιλέχθηκε την δεκαετία του '70  ως στόχος για το Σχέδιο Δαίδαλος. 

  Τι είναι το Σχέδιο Δαίδαλος; Ήταν μια μελέτη που αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1970 και αποσκοπούσε στο σχεδιασμό ενός μη επανδρωμένου σκάφους το οποίο θα μπορούσε να πάει στον Αστέρα του Μπάρναρντ. Οι προϋποθέσεις ήτανε να μπορεί να βασιστεί σε τεχνολογία υπαρκτή ή δυνατή να αναπτυχθεί στο κοντινό μέλλον, να ολοκληρώσει το ταξίδι στην διάρκεια μιας ανθρώπινης ζωής ώστε να μπορούν οι ίδιοι ερευνητές που το έστειλαν να εξετάσουν τα δεδομένα που συλλέγονταν  και, τέλος, να είναι ευέλικτο ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για άλλον αστρικό στόχο. 

   Για τους λόγους που ανέφερα παραπάνω, υπήρξε στόχος έρευνας για εξωπλανήτες από την δεκαετία

του '60. Η έρευνα αυτή ωστόσο υπήρξε άκαρπη μέχρι πρόσφατα.  Τα τελευταία χρόνια τα δεδομένα που είχαν συλλεχθεί φανέρωναν την ύπαρξη ενός γαιώδη πλανήτη μεγαλύτερου από την Γη. Η εξακρίβωση όμως της ύπαρξης του δεν δεν ήταν αφικτή μέχρι πέρσι. Το 2024  καινούργια δεδομένα επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός πλανήτη με τα χαρακτηριστικά που έδειχναν οι προηγούμενες εικασίες και ταυτόχρονα παρείχαν ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη ακόμα τριών εξωπλανητών μικρότερων σε ΄μέγεθος, η ύπαρξη των οποίων απαιτεί εξακρίβωση. Το 2025 η εξακρίβωση έγινε επιτυχώς. Οι πλανήτες αυτοί βρίσκονται σε τροχιές από 10 ως 230 μέρες και εξαιτίας της χαμηλής ενέργειας του αστεριού είναι εκτός της κατοικήσιμης ζώνης.  

  Κατά τα λοιπά, είναι ένα ασήμαντο αστεράκι.  Η εγγύτητά του και μόνο είναι στοιχείο που το κάνει

υποψήφιο στόχο για εξωγήινες επισκέψεις ή διαστρικά ταξίδια  σε ιστορίες επιστημονικής φαντασίας και δημοφιλές θέμα σε επιστημονικές ξεναγήσεις, παρουσιάσεις, γενικά σε κείμενα όπως το παρόν. 

   Θα κλείσω με μερικά τεχνικά χαρακτηριστικά. Η μάζα του και η ακτίνα του είναι περίπου το ένα πέμπτο εκείνων του Ήλιου, για την ηλικία του τα είπαμε, είναι ερυθρός νάνος, είναι μεταβλητός άστέρας,  αποτελεί πρότυπο για τα αστέρια τύπου Μ, δηλαδή ψυχρά αστέρια με θερμοκρασία μεταξύ 2000 και 3500Κ. Η  θερμοκρασία του 3134Κ είναι περίπου 2500Κ λιγότερο θερμός από τον Ήλιο . 

 Αυτά. 

 ( Το τραγούδι είναι για το αστέρι του Βοριά. Ο Χατζιδάκις δεν ασχολήθηκε με τον Αστέρα του Μπάρναρντ.)