"Ν' ακούτε τον άντρα" και άλλα έμφυλα στερεότυπα (Από το Α2 και το Α3 του Μουσικού Σχολείου Ρόδου)

   "Ν' ακούτε τον άντρα".   Με αυτήν τη φράση μια ακόμα γενιά, εκείνη της εντεκάχρονης κόρης μου, εισήχθη στον κόσμο των έμφυλων στερεοτύπων, παίζοντας στην πλατεία του χωριού, καθώς άγνωστος ηλικιωμένος κύριος, που

Όπως  φανερώνει η ανακοίνωση σε παιδότοπο της Ρόδου,
το άλλαγμα των μωρών είναι ξεκάθαρα γυναικεία δουλειά. 

 "παρεπιδημούσε" σε κοντινό γυράδικο, θέλησε απρόσκλητα και απρόκλητα να διευθετήσει διαφωνία της ομάδας στην οποία ηγούταν η κόρη μου με ομάδα στην οποία ηγούταν ένας συμμαθητής της. 

   Προκείμενου τέτοια περιστατικά να γίνονται ολοένα και περισσότερο η εξαίρεση, αναγκαία είναι η αναγνώριση  των έμφυλων στερεοτύπων στην καθημερινότητά μας,  ώστε ακολούθως να αποδομηθούν και να εκλείψουν.  Αυτός ακριβώς είναι ο σκοπός  παρέμβασης  που υλοποιήθηκε στα πλαίσια του μαθήματος της Οδύσσειας και σχετικής δράσης για την αυτοαξιολογηση της σχολικής μονάδας.  

    Στην ραψωδία α της Οδύσσειας περιγράφεται η ενηλικίωση του Τηλέμαχου με τη βοήθεια της Αθηνάς και η πρώτη πράξη με την οποία κάνει επίδειξη του  ανδρισμού του είναι η παρότρυνση του προς την μητέρα του, η οποία κατέβηκε από τον γυναικωνίτη για να παρακαλέσει τον αοιδό να μην τραγουδάει για την επιστροφή των Αχαιών γιατί της θυμίζει τον Οδυσσέα και πονάει, να αποσυρθεί στα δωμάτιά της και να ασχοληθεί με τις αρμόζουσες για μια γυναίκα δουλειές της, γιατί ο άντρας του σπιτιού είναι εκείνος. Στη συνέχεια δε η ώριμη γυναίκα Πηνελόπη αντιμετωπίζει το πρόβλημα των μνηστήρων κλαίγοντας μέχρι να την πάρει ο ύπνος, παθητικά δηλαδή, ενώ αντίθετα ο άρτι ενηλικιωθείς  Τηλέμαχος ξαγρυπνάει και προσπαθεί να βρει λύση, ενεργητικά δηλαδή. 

   Με αφορμή το επεισόδιο αυτό συζητήσαμε με τα παιδιά των τμημάτων Α2 και Α3 την έννοια του έμφυλου στερεοτύπου και είδαμε διάφορα σχετικά παραδείγματα που επιβιώνουν ακόμα και σήμερα.  Στην συνέχεια τα παιδιά κλήθηκαν να περιγράψουν ένα περιστατικό από την καθημερινή τους ζωή, ώστε να γίνει σαφές και κατανοητό ότι τα πράγματα μπορεί να έχουν βελτιωθεί σε σχέση με παλιότερα, το πρόβλημα ωστόσο παραμένει ως εσωτερικευμένη συμπεριφορά που σε πρώτο επίπεδο δεν γίνεται αντιληπτή ως σεξιστική. Υπέυθυνοι της δράσης ο γράφων. Ηλίας Βενιζελέας, και η διδάσκουσα στο Α3 φιλόλογος Γιώτα Τυρπάνη. 

  Ενδεικτικά, σταχυολογήθηκαν κάποιες φράσεις (κάποιες φορές ελαφρά παραλλαγμένες για τέχνικούς και χωροταξικούς λόγους) από τα κείμενα των παιδιών, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για την δημιουργία του παρακάτω βίντεο. Ως μουσική υπόκρουση χρησιμοποιήθηκε το θέμα "Who pays the ferryman" που έγραψε για ομώνυμη βρετανική τηλεοπτική σειρά ο Γιάννης Μαρκόπουλος. 

  Ακολουθούν τα κείμενα των παιδιών. 

Υ.Γ.: Η μικρότερη κόρη μου, για να μην μείνει παραπονεμένη, έχει ήδη γνωρίσει την έννοια του στερεότυπου σε παιχνιδάδικο της Ρόδου, όταν η ευγενέστατη κατά τα άλλα πωλήτρια τής πήρε το αυτοκινητάκι που κρατούσε στο χέρι της και την πήρε από το χέρι να την πάει στις πριγκίπισσες.